...اما روحی مصمم مرا می کشاند

و شوق دیدار سرزمین های پرآوازه

در سینه ام می جوشید.

...و من خانه ام را رها کردم،

همچون پرنده ای که آشیانه اش را رها می کند.                  ابن بطوطه

تهران :

تهران، کلانشهر و پایتخت ایران، قریب به یک پنجم جمعیت، منابع اقتصادی، مراکز فرهنگی و آموزشی و تمام نهادهای سیاسی این کشور را در خود جای داده است. از این رو، برای آن کس که می خواهد ایران امروز را بشناسد چارهء کار در گشت و گذار در این شهر است. اگر چه تهران اصولا" شهری است با قدمت کمتر از 250 سال و نسبت به بسیاری از شهرهای ایران چندان آب و رنگ و جاذبهء تاریخی ندارد اما با احداث موزه هایی همچون ایران باستان، فرش، آبگینه، مردم شناسی و نیز وجود کاخ-موزه های با شکوهی همچون نیاوران، سعدآباد و گلستان، و اماکنی که در تاریخ معاصر ایران جایگاهی ویژه داشته اند تهران نیز می تواند برای علاقه مندان به جاذبه های تاریخی و فرهنگی شهری باشد که می بایست آن را دید. شاید محبوب ترین جاذبهء تهران بازار قدیمی آن باشد که به راستی حال و هوای موسیقی مشهور ادوارد کتبلی را به ذهن متبادر میکند. بی تردید، تنوع جغرافیای طبیعی تهران آن قدر هست که بتوان این شهر را به یک قطب گردشگری تبدیل کند.

تهران همچنین از معدود شهرهایی است که در فاصله کمتر از دو ساعت رانندگی می توان در نقطه ای همجوار آن اسکی کرد ، در نقطه ای دیگر به تماشای کویر رفت یا فتح قله ای چهار هزار متری را تجربه کرد و نیز در یکی از دریاچه ها و یا رودخانه هایش به صید قزل آلای خال قرمز پرداخت. بخشهایی از پارک ملی کویر و جنگل های البرز مرکزی و همچنین قلهء 5671 متری دماوند که بلندترین قله مخروطی جهان است، از دیگر ثروت های طبیعی استان تهران محسوب می شوند. ییلاقات زیبایی مانند رودبار قصران ( لواسان ، فشم، اوشان ، آهار ، دربندسر ، شهرستانک و ... ) پلور، آبعلی و... بخش های شمالی این استان را بهشت گردشگرانی کرده است که در جست و جوی طبیعتی زیبا، آرام و بکر برای استراحت و آرامش اند.

و اما شاهرود....

شاهرود را به خاطر دو ویژگی بی نظیرش دوست دارند: یکی طبیعی و دیگری تاریخی و فرهنگی. دو منطقهء حفاظت شدهء خار توران در جنوب شرقی و خوش ییلاق در شمال شرقی این شهرستان از ذخیره گاه های ارزشمند زیستکرهء جهان به شمار می آیند. برخی گونه های گیاهی و جانوری این دو منطقه در جهان بی نظیرند. شاهرود را معمولا به خاطر عرفای بزرگش می شناسند که مشهورترین آنها بایزید بسطامی است و شیخ ابوالحسن خرقانی، شیخ عمادالدین ، شیخ حسن جوری و ابن یمین فریومدی. آرامگاه همه، اینان اکنون زیارتگاه دلهای عاشق و جویندگان صفای عارفانهء قرون و اعصار است. بایزید بسطامی از مشایخ عرفای ایران ، نامدارترین مردی است که از شاهرود برخاسته و مقبرهء او در قریهء بسطام ، کمتر از ده کیلومت بالاتر از شاهرود است. شرح شوریدگی او مثال زدنی است:

ای عشق تو کشته عارف و عامی را

سودای تو گم کرده نکونامی را

ذوق لب میگون تو آورده برون

از صومعه بایزید بسطامی را

به گفته دکتر پرویز ذوالعین ، جهانگرد فقید ایرانی ، در قلب جنگل های شمالی کشور بنگلادش نیز مقبره ای هست منتسب به بایزید بسطامی که از مهم ترین پرستشگاه های مردم منطقه محسوب می شود. اینکه آن مقبره در قلب جنگل های بنگال متعلق به کیست و چگونه آوازهء بایزید تا آنجا هم پیش رفته، نکته ای است پر تامل که مورخان و محققان باید گره از آن بگشایند.

سفرها همچون هنرمندان زاده می شوند و ساخته نمی شوند.

هزار موقعیت متفاوت به آنها کمک می کنند

اما فقط برخی سفرها از سر اراده اند

یا با اراده تعیین می شوند.                                          لارنس راول

هر انسان مسافری دایمی است، در درون خویشتن

مقصد مسافر تنها، یافتن همسفر است                        پرویز شاپور

دانشی را که در جهان است، تنها در جهان می توان به دست آورد، نه در کنج اتاق.

                                                                                         لرد چسترفیلد

بعد از سالها تجربه در می بابیم که

ما به سفر نمی رویم ، این سفر است که

ما را با خود می برد.                                                         جان استاین بک

  • جاده مارکوپولو

اردکان :

اردکان به معنای مکان مقدس، برای صدها هزار پیروان آیین زرتشت در سراسر جهان همان جایگاهی را دارد که مکه برای مسلمانان و واتیکان برای کاتولیک ها. همه ساله در ایام برگزاری آیین های مذهبی زرتشتیان، همچون سوم تا دهم تیر ماه و ششم و هجدهم فروردین و یا دهم بهمن ماه زرتشتیان برای زیارت و ادای نذورات به زیارتگاه پیر سبز ( چک چکو) می آیند که در 40 کیلومتری شرق اردکان قرار دارد. در خود شهر اردکان نیز شمار قابل توجهی از زرتشتیان به طور عمده در محلهء شرف آباد ساکن اند. از اردکان به سمت جنوب، بعد از 5 کیلومتر به میبد می رسی که معماری آن کهن ترین نمونهء زندهء شهر سازی ایرانی است و با عناصری همچون کهن دژ، شارستان، بیرونه ها و ... مشابه الگوی غالب معماری شهری در ایران است. با زنده ماندن هنر شهرسازی ایرانی در میبد، گردشگر می تواند با سفر به این شهر ، پا به سده های گذشتهء ایران زمین بگذارد. نارین قلعه ( نارنج قلعه) قدیمی ترین بنای شهر میبد با آثار و نشانه های متعدد خود قصه گوی هزاره ها است و مردم میبد برای آن احترامی خاص قایل اند. مسجد جامع میبد نیز بنایی باشکوه و خاطره انگیز است. چندین آتشکده نیز در این شهر هست که تماشای آنها می تواند برای گردشگر جالب باشد. از میبد با طی کردن 24 کیلومتر به یزد می رسی، شهر بادگیرها، که هم در دورهء باستان و هم پس از اسلام همواره به عنوان مکانی مقدس و پاک از احترامی ویژه برخوردار بوده است. یزد در ابتدا به روایتی یزدگرد بوده که به معنای شهر یزدان است و پس از اسلام لقب دارالعباده یافته است. یکی از نام های باستانی یزد نیز ایساتیس بوده است. مشجد جامع کبیر یزد با مناره ها و کتیبه ها و کاشیکاری نفیس ، از باشکوه ترین مساجد ایرانی قرن هشتم و نهم هجری است. مسجد و تکیهء امیرچخماق، آب انبار شش بادگیر، مجموعهء باغ دولت آباد و آتشکده از دیگر دیدنی های آن به شمار می آیند. بادگیر باغ دولت آباد با 33 متر ارتفاع بلندترین بادگیر جهان است. معماری بومی شهر یزد با بادگیرهای مشهورش از نمونه های هوشمندی انسان در سازگاری با طبیعت است. بادگیر ، نوعی سیستم تهویهء مطبوع در معماری سنتی کویری، بدون استفاده از هر گونه منبع انرژی است و موجب می شود بین داخل خانه و هوای بیرون یک جریان مداوم وجود داشته باشد و طراحی اش به گونه ای است که در تابستان داخل خانه را خنک و در زمستان گرم تر از دمای بیرون می کند. بادگیر به عنوان سامانه ای سازگار با طبیعت و محیط زیست امروزه در معماری پست مدرن جهان نیز مطرح شده است و با استفاده از این شیوه می کوشند مصرف سوخت های فسیلی برای تهویهء مطبوع ساختمان ها را به حداقل برسانند. آتشکدهء یزد از دیگر بناهای مورد توجه گردشگران است. آتش این آتشکده که از بیش از هزار و پانصد سال پیش توسط پریس داران ( نگهبانان آتش ) زرتشتی فروزان نگه داشته شده است یکی از دو آتش بسیار مقدس ( ورهرام ) برای زرتشتیان جهان است . آتش ورهرام دیگر، در آتشکدهء کرمان فروزان است. بنا بر منابع مکتوب ، آتش کنونی آتشکدهء یزد تا پیش از سال 921 قمری در آتشکده ناهید پارس روشن بوده است. در آن زمان شعله ای از این آتش به روستای هفتادر ( کویر عقدا، شمال غرب استان یزد) برده شد و بعدها به آتشکدهء ترک آباد در اردکان که برای زرتشتیان مکانی مقدس است انتقال یافت و سرانجام در سال 1325 به شهر یزد آورده شده و پس از مدتی نگهداری در خانهء دستور بزرگ شهر، به گهنبارخانه و محل کنونی اش منتقل شد. مردان پریس دار در شبانه روز مراقب اند که این آتش مقدس هرگز خاموش نشود. از یزد به سمت جنوب غرب می توان با کمتر از نیم ساعت اتومبیل رانی به تفت رفت . تفت، نشسته بر دامان شیر کوه، ییلاقی است با کوچه باغ های زیبا که هوای معتدل آن هیچ شباهتی با اقلیم بیابان های بی کران پیرامون آن ندارد. تفت به معنای سبد میوه است و به خاطر باغ های میوهء وسیع چنین نامی گرفته است. بومیان اصلی تفت زرتشتی هستند که هنوز هم جمعیت غالب در چند محلهء بزرگ شهر را تشکیل می دهند. خانقاه ، حسینیهء شاه ولی ، محلهء سلطان آباد و قدمگاه اسلامیهء خراشاه از دیگر دیدنی های این منطقه هستند. قلهء شیر کوه نیز با بیش از چهار هزار متر، بلندترین نقطه در دشت های پهناور مرکز ایران و از قله های محبوب کوه نوردان ایرانی است.