به لحاظ جاذبه های فرهنگی جزء پنج کشور و به لحاظ جاذبه های توریستی جزء 10 کشور اول دنیاست. 

در ترازهای اقتصاد جهانی صنعت نوین گردشگری نسبت به سایر صنایع از احتمال رکود بسیار اندکی برخوردار است ولی حساسیت های خاص این صنعت در برابر محرکه های خارجی آن را آسیب پذیر می سازد. نبود زیر ساختها و برنامه های منسجم و دقیق تبین شده، مناقصات بین المللی ، رکود رشد اقتصادی ، جنگ و حملات تروریستی و گروگان گیری ، نبود برنامه ی بهداشتی و بیماری های واگیردار و غیره همواره توریسم را تهدید کرده است. اما تجربه های این چنینی کشور انگلستان و کشور چین و فرا گردشگران آنها به برنامه های منسجم و خواست جمعی آنها تبدیل شده است. تا آنجا که چین را تا مرز تبدیل شدن آن به عنوان غول توریسم جهان پیش برده است. سازمان جهانی جهانگردی برای سالهای آتی چشم انداز بسیار روشنی را برای منطقه جنوب آسیا و خاور میانه تبیین کرده است و هزینه های 6 برابری گردشگران خارجی در این منطقه در مقابل گردشگران داخلی تنها گوشه ای از این اهمیت است . در یک نگاه کلی ایران دارای 2278 هتل ، مسافرخانه و سوئیت می باشد که 40% آنها فرسوده اند. البته این آمار رسمی است و در واقعیت حتی بهترین هتل های ایران جزء هتل های خوب دینا به شمار نمی آیند. این که ایران به عنوان یکی از تمدن های تاریخ ساز به شمار می رفته غیر قابل انکار است چرا که این سر زمین پل ارتباطی بین مشرق زمین و مغرب زیمن بوده است . ناگزیر راه ها به وجود آمده اند ، تا ایران شاهراه روابط تجاری ، اقتصادی و سیاسی دوران خود ملقی شود . از این رو مسافران و مهاجران نیازمند استراحتگاههایی در طول مسیر خود بوده اند و از همان زمان ضرورت احداث رباطها و کاروانسراها شکل گرفت. پایه و اساس شکل گیری هتل های امروز رباطهای دیروز هستند .پس هتل و هتلداری پا به عرصه وجود نهاد تا نوید دهنده صنعتی عظیم در آینده ای دور باشد. 2500 سال پس از به وجود آمدن اولین اماکن اقامتی ، در قرن بیستم این صنعت به یکی از قدرتمندترین قطب های درآمد زا در دنیا تبدیل شده است. در حالیکه ایران با توجه به فراوانی دیدگاههای گردشگری در شمال و جنوب ، جنگل، دریا و سنتهای ماندگار و همچنین صنایع دستی ، بازار و بازارچه ها و حتی نوع غذاهای محلی بیشترین انگیزه را برای سفر نزد گردشگران جهان به وجود می آورده اما به دلایل مختلف از جمله ضعف مدیریت در زمینه های جذب توریست هنوز جایگاه اصلی خود را کسب نکرده است. یکی از نیازهای اساسی انسان در بدو خلقت ایجاد راه و احداث عوامل ارتباطی بوده است که پس از کشف آتش و نیاز به برآورده های اساسی اولیه خوراک پوشاک و مسکن در مرتبه بعدی قرار می گیرد.
تاریخ این سر زمین کهن نشان دهنده این واقعیت است که ایران برای مهاجمین و مهاجرین در حکم پل ارتباطی بین شرق و غرب بوده و می باشد. آثار بدست آمده در نوالی اطراف شوش، اینن گواه را می دهد که در هزاره سوم قبل از میلاد مسیح ، انسانهایی می زیستند که جهت داد و ستد و روابط بازرگانی به وسیله همین عوامل ارتباطی ، رنج سفر را به خویش هموار می ساختند.
از دیگر شواهدی که دال بر قدمت بسیار زیاد راهها در این سر زمین می باشد، پیدا شدن آثار و تصاویری از حیوانات بارکش است که انسان موفق به اهلی کردن و استفاده بهینه از آنها، بستن به کجاوه ، ارابه ، کالسکه، درشکه و... شده و آنها را در مسافرتها، حمل و نقل کالا ، مهاجرت ها و یا لشگرکشی ها در مسیر راه ها مورد استفاده قرار می داده است.
طبق شواهد و قرائن ، بدون تردید طح احداث، اصلاح ، تنظیم و ترمیم راههای جدید و تاسیسات مربوط به آن در زمان هخامنشیان، خصوصا" داریوش اول به منتهی درجه و وسعت خود رسیده. به طوریکه بزرگترین و قدرتمندترین دولتی بوده که تا آن تاریخ در جهان وجود داشته.
مهم است یک چنین کشور پهناوری برای رفع احتیاجات خود و به حرکت در آوردن چرخهای عظیم اداری ، سیاسی ، اقتصادی، نظامی و امنیتی خود بایستی از راههای ارتباطی مناسب مهره مند باشد. در نتیجه سفر و مسافرت یک امر الزامی بوده است.
از این رو کاروانسرا با توجه به نیاز انسان به سر پناه و ماءمن ، نه تنها در وطن بلکه در سفر و مهاجرت ها نیز از اهم واجبات و مورد توجه خاص مردم و حکمرانان ، حکومت ها و دولت ها قرار گرفت.
در ایران نیز از گذشته های بسایز دور ، آثار به جا مانده از این گونه استراحتگاههای بین راهی دیده می شود. شباهت میان آثار بدست آمده در تپه های سیلک و تپه حصار و برخی دیگر از نقاط باستانی فلات ایران نشان می دهد که از دیرباز رفت و آمد میان اقوام ساکن فلات ایران برقار بوده و به موجب همین ارتباط خصوصیاتی از این تمدن به تمدن دیگر منتقل شده است.
از زمانهای بسیار دور نیاز به وجود ایستگاههای بین راه و امنیت و رفاه کاروانیان و همراهان آنها همواره احساس می شده است زیرا بر طبق منابع مختلف تاریخی به همراه احداث اولین راهها و جاده ها در ایران ضرورت ساخت کاروانسراها در ایران احساس و ایجاد گردیده اند.
بطوری که هردوت ( تاریخ نگار معروف یونانی ) در خصوص راههای ارتباطی در ایران قدیم سخن گفته و همچنین در خصوص منزلگاههایی گفتگو می کند که توسط هخامنشیان ، بین شوش و سارد احداث شده است.
این مورخ یونانی از 111 باب ساختمان شبیه به کاروانسرا نام می برد که در اصل چاپار خانه و پست امروزی بوده اند که در فاصله ای حدود 2500 کیلومتر بین پایتخت هخامنشاین و سارد بنا گردیده و فعال بوده اند .
در دوره حکومت اشکانیان ایجاد ایستگاههای بین راهی و حمایت از کاروانیان اهمیت فوق العاده ای یافت. به همین دلیل در مسیز اغلب جاده ها به ویژه در مسیر باستانی و تاریخی جاده معروف ابریشم ، ساختمانهایی شبیه به کاروانسرا ایجاد گردید.
در دوران ساسانیان نیز اقتصاد کشور وارد مرحله نوینی گشت که این امر باعث شد در مسیز جاده های تجاری و اصلی کشور ، کاروانسراهایی ایجاد گردد که از جمله این کاروانسراها می توان به دروازه گچ در استان فارس و دیر گچین در امتداد جاده ابریشم اشاره کرد.
در دوران اسلامی ایجاد اینگونه بناها با ویژگی ها و اسامی مختلف همچون رباط ، کاربات و سابات رونق بیشتری به خود گرفت .
 
رباط:
از جمله بناهای اقامتی دوره بعد از اسلام است که دارای اتاق های متعدد گرداگرد یکدیگر بوده ، که خدماتی جهت مسافران از جمله حوضخانه و آب انبار داشته است و علاوه بر آن تاسیساتی همچون بربند، طویله و انبار به مسافران ارائه می شد و اغلب در مقطع ورودی این رباط ها بازار کوچکی بنام علافخانه وجود داشته که مسافران معمولا وسایل مورد نیاز خود از قبیل نان ، گوشت ، زیرانداز و ... را از علاف ( فروشندگاه ) تهیه می کردند.
همچنین در دالان کاروانسراهای بزرگ و با شکوه چند حجره آراسته برای پذیرایی از مسافران نامدار و سرشناس ساخته می شد.
هر کاروانسرا نگهبانی داشت که آنرا کروانسرادار می گفته اند او مسئول اموال کاروانیان بوده که به عنوان اجرت کار مبلغی از مسافران بر حسب وضع مالی آنها دریاف می کرده.
از ملزومات کروانسراها تامین آب شرب به جهت رفاه مسافران و کاروانیان بوده که این امر از طریق احداث آب انبارها در مناطق بیابانی ، در داخل کاروانسرا و در مناطق آبخیز در بیرون از ساختمان تامین می شده است.
اگر چه در خیلی از موارد این ابنیه در کنار ردودخانه ها و یا چشمه سارها ایجاد می گردید همچنین جهت تامین نور کافی در طول روز از روزنه هایی در سقف و یا پنجره ها و شب هنگام نیز از پیه سوز و بعدها از شمع استفاده می گردیده که تهیه این مواد بر عهده خود کاروانیان و مسافران بوده است.
ساهتمان اکثر کاروانسراها عموما" از سنگ ، آجر پخته و ساروج ساخته می شده مگر در مناطقی که دسترسی به این مصالح غیر ممکن و مشکل بوده است.
شکل این بناها در سقف به صورت نوک تیز یا شیب دار و در قسمت هایی با سقف قوسی شکل ، پشت بام ها اکثرا" مسطح و با شیب کم ساخته می شد.
با توجه به موقعیت جغرافیایی مناطق مختلف ، همانطور که کاروانسراها در نواحی کوهستانی کاملا" پوشدیه و بدون حیاط مرکزی ساخته می شدند در دیگر مناطق مانند ناحیه مرکزی ، حاشیه کویر و در مسیر جاده ها، کاروانسراها از بادگیر برای تهویه هوا و خنکی محل استراحت استفاده می کرده اند.
در اکثر بناها تمامی درب ها و پنجره ها و تورفتگی حیاط ها ، دیوارها و ایوان ها معمولا" با سقف های هلالی شکل ساخته شده اند.
چند نمونه از کاروانسراها: رباط چاهه ، رباط سپنج، رباط شرف و کاروانسرای یزد می باشد .
عصر طلائی ایجاد کاروانسراهای مجهز و پیشرفته ایران در دوران صفویان بوده است به طوری که احداث نباهای عمومی مثل پل ، بازار ، مسجد ، مدرسه و به ویژه کاروانسار رو به ترقی و تکامل نهاد.
در زمان حکومت شاه طهماسب صفوی در شهر قزوین کاروانسرایی به نام کاروانسرای شاهی بنا شد که دارای حداقل 250 اتاق بوده که نوشته شده این محل برای اقامت و پذیرایی میهمانان خارجی احداث گردیده است.
 
هتلHotel :
هتل نوعی از تاسیسات عمومی اقامتی است که وسایل اقامت و سایر خدمات مورد نیاز مسافران را به طور موقت فراهم می سازد.
هتل از کامل ترین واحدهای اقامتی رایج در جهان است.
بطوریکه هتل های مدن و پیشرفته امروز دنیا در داخل خود کلیه خدمات مورد نیاز مسافران را اعم از اقامت ، پذدیرایی ، وسایل مذاکرات، بازرگانی ، سیاسی ، بین المللی ، نمایش آثار هنری و فرهنگی ملی و همایش های علمی و برگزاری جشن ها و فعالیت های ورزشی و همچنین آرایشگاه و خدمات پستی و مخابراتی ، فروشگاه های خرید و ... را فراهم می نماید.
 
از هتل های لوکس و معروف ایران:می توان به هتل بزرگ آزادی ( تهران ) ، هتل های چهار گانه پارس ( هتل پارس مشهد - هتل پارس ائل گلی تبریز - هتل پارس کرمان و هتل پارس اهواز ) ، هتل عباسی ( اصفهان ) ، هتل لاله ( تهران )، هتل هما ( تهران ، هتل هما ( مشهد ) و ... اشاره کرد.
بعد از صفویان که زمام امور کشور به دست قاجار افتاد ، در عهد ناصری ، در حدود سال 1260 خورشیدی اولین میهمانخانه به سبک امروزی در شهر قزوین برای اقامت و استراحت سفرای خارجی ، قبل از ورود به تهران احداث گردید.
در میهمانخانه تمامی وسایل و تجهیزات به طور رایگاه و به سبک اروپایی در اختیار مسافران قرار داده می شد . این امکانات شامل دوات ، قلم ، کاغذ ، کفش های راحتی گلدوزی شده ، شانه ، مسواک و غیره بوده.
اولین هتل پایتخت در ال 1261 به نام هتل فرانسه در تهران تاسیس شد که اتاق هایش به سبک هلندی تزئین شده بودند.
این هتل به دست یک خانواده فرانسوی اداره می شد.
 
اولین میهمانخانه های ایرانی که با تشکیل موسسه میهمانخانه ها شروع به فعالیت نمودند عبارتند از : 1- میهمانخانه ( هتل ) فردوسی 2- میهمانخانه ( هتل ) دربند 3- میهمانخانه گچسر 4- میهمانخانه رامسر.
 
 
1- میهمانخانه ( هتل ) فردوسی : در سال 1314 توسط سازمان بلدیه تهران در خیابان فردوسی افتتاح گردید.
شروع کار این هتل که ، جدید ترین تجهیزات هتلداری آن زمان ایران در مجموعه اتاق های قابل سکونت به سبک هتل های اروپایی ، دارای حمام ، کلیه لوازم خوب و مورد احتیاج میهمانان و همچنین سالنهای زیبا و رستوران مجلل ، اولین گام مثبت هتلداری جدی در ایران بود که بلافاصله نیازهای بعدی این صنعت یعنی سرویس دهی و خدمات هتلداری را مطرح می نمودند که پایه و اساس صنعت جدید هتلداری ایران از همین تاریخ پی ریزی شده است.
 
 
2- مهمانخانه( هتل ) دربند :هتل دربند در دامنه برف گیر زیبای کوه دربند ایجاد شد. این هتل با 128 اتاق در سال 1316 افتتاح گردید و به مدت ها سال به خدمات هتلداری خود ادامه داد.
در سالهای بعد مجموعه های پذیرایی دیگری به آن اضافه گردید و نهایتا" سال 1356 پروژه جدید هتل دربند به مرحله ظهور درآمد و هتل قدیمی دربند بطور کامل همراه با سایر مجموعه های پذیرایی آن از فعالیت باز ایستاد.
 
3- میهمانخانه گچسر : در سال 1315 در کنار جاده چالوس در فاصله 140 کیلومتری تهران ساخته شد . هدف از ساخت و بهره برداری این هتل ، ایجاد انگیزهء سیاحت از مناظر زیبای این منطقه بود که تا حدودی نیز به این موفقیت نائل آمد.
 
4- میهمانخانه رامسر: این میهمانخانه در سال 1315با انتخاب محل بسیار مناسب در شهر رامسر احداث و مورد بهره برداری قرار گرفت.
محل استقرار هتل به نحوی بود که کلیه مسافران به هنگام عبور از این شهر به اجبار از مقابل این هتل عبور می کردند.
در سال 1340 هتل جدید رامسر با 124 اتاق برای پذیرایی از مسافران در کنار میهمانخانه قدیمی رامسر احداث و مورد بهره برداری قرار گرفت.
تا قبل از سال 1320 این موسسه ، میهمانخانه های زیر را نیز مورد استفاده قرار داد.
میهمانخانه قدیمی بابلسر ، شاهی و آمل ، فعالیت میهمانخانه های فوق نیز متوقف شده است.
 
گراند هتل :از قدیمی ترین واحدهای اقامتی و پذیرایی تهران می توان از میهمانخانه های مدرن و گران هتل نام برد .
این هتل از مجلل ترین و معروف ترین هتل های نیم قرن پیش تهران بود.
گراند هتل سالن بزرگی داشت که هنرمندان آن روز ایران به اجرای برنامه در آن می پرداختند . به تدریج که هتل های دیگر در تهران ساخته شد این هتل در حدود سی و چند سال پیش تعطیل شد.
هدف از تاسیس میهمانسرا ها و هتلها تامین حداقل نیاز به مکانهای اقامتی و پذیرایی در شهرهای کوچک ایران بووده. همین نیاز در مناطقی که دارای مقداری ارزش جهانگردی ولی فاقد تاسیسات اقامتی بودند نیز محسوس بود.
با توجه به گذشت سالیان و پیشرفت و توسعه در زمینهء صنعت هتلداری که یکی از ملزومات صنعت گردشگری و ارائه خدمات بیشتر است هتل های امروزی شکل گرفت که یک از این هتل های مدرن و برتر را می توان هتل پارسیان آزادی برشمرد.
 
هتل بزرگ آزادی ( هایت سابق ): تاسیس 1357 و از نظر بنایی و موقعیتی دور از ازدهام مرکز شهر ، در دامه رشته کوه های البرز بنا شده است.
ولی با این وجود میهمانان هتل خود را همواره در مرکز شهر احساس می کنند .
فاصله هتل تا فرودگاه بین المللی مهر آباد حداکثز در 20 دقیقه طی می شود .
استفاده از تنها زمین گلف موجود در تهران و کلیه امکانات باشگاه ورزشی انقلاب در همسایگی هتل و همچنین دسترسی آسان به مرکز تله کابین ولنجک و توچال امکان استفده از هوای سالم را برای ورزش و دوست داران طبیعت ممکن کرده است.
هتل بزرگ آزادی حدود 432 اتاق یک تخته و دو تخته ، 41 سوئیت کوچک ، 1 سوئیت بزرگ دو اتاق خوابه ، 6 سوئیت دوبلکس و 2 سوئیت پرزنتال دارد .
همکف هتل شامل : رزرواسیون ، لابی ، کافی شاب و رستوران خیام ، طبقه اول شامل دفتر مدیریت هتل - دبیر خانه - طبقه دوم شامل سالن های میهمانی ، کنفرانس و کلوپ ورزشی است.
اتاق های این هتل بین طبقات 3- 25 قرار گرفته اند و طبقه 26 شامل 2 رستوران مجلل پلاریس و چشم انداز می باشد که در گذشته این رستورانها بنام night cloup و رستوران فرنگی بوده اند که بعد از انقلاب بلا استفاده شده اند.
در همکف هتل دو صندلی واکسی از گذشته به جای مانده که در زمان تولد هتل بزرگ آزادی یکی از امتیازات مهم آن به شمار می رفته است.
بیشترین میهمانان را معمولا" توریست های تجاری و سیاسی تشکیل می دهند که در هنگام ورود با نوشیدنی از آنها پذیرایی می شود.
 
توریسم در اینترنت:
 
www.hoteldari.net
این سایت شامل مقالات مختلف هتلداری و مطالب آموزشی نمونهی فرم های اصلی و کملی مورد استفاده در هتل ، مطالب آموزشی برای پرسنل هتل و دانشجویان این رشته . معرفی بعضی از هتل ها و اخبار مرتبط با هتلداری .
افراد جویای کار در این صنعت نیز می توانند با مراجعه به این سایت فرم کاریابی را پر کنند.
 
www.iranews.com
در بخش اطلاعات تهران این سایت می توانید از نقشه تهران با قابلیت بزرگنمایی استفاده کنید این بخش همچنین شامل تصاویر ، خلوه هایی از مناظر طبیعی ، پارکها و اماکن تفریحی ، موزه ها و اماکن تارخی ، جلوه های فرهنگی - هنری ، جلوه هایی از شهر تهران و تهران قدیم می باشد.
مطالب این سایت با توضیحات کامل همراه با تصویر و نقشه ی محل مورد نظر می باشد و خلاصه مطلب ، برای دانستن هر نوع اطلاعاتی در مورد تهران می توان به این سایت مراجعه کرد.
 
www.chntourism.ir
آخرین خبرهای موجود در سازمان میراث فرهگی را می توانید در این سایت پیدا کیند.
 
www.topirantravel.com
برای درخواست ویزا و فراهم کردن مقدمات سفر می توانید به این سایت مراجعه کیند .
معرفی هتل های شهر های ایران همراه با عکس و توضی از دیگر مطالب مفید این سایت است .
 
www.tourism2parsia.com
دروازه توریستی ایران - سایت تخصصی گردشگری ایران می باشد که درای اطلاعات توریستی ایران و مشاوره گردشگری می باشد.
 
www.irankulturevi.com
این سایت حاوی مطالب ایران شناسی و معرفی جاذبه های گردشگری می باشد .
در این سایت می توانید اطلاعات فرهنگی ، تارخی و جاذبه های هر استان را بصورت جداگانه مورد بررسی قرار دهید.
 
www.parshotels.com
شامل اطلاعاتی در خصوص هتل های چهار گانه پارس ( هتل پارس مشهد - هتل پارس ائل گلی تبریز - هتل پارس کرمان - هتل پارس اهواز)
 
www.eefachy.com
اولین و تنها شرکت مهندسی ، خدماتی و آموزشی در خصوص جهانگردی - برترین کارآفرین سال 1385