دین اسلام در سال 636 میلادی کشور سام و در 639 ملک مصر را تسخیر کردند. در مدت ده سال از 637 به بعد در سراسر فلمرو ساسانیان چیره گشتند و در 651 آخرین پادشاه ساسانی هلاک گردید و بزرگترین لطمه به آئین زرتشت وارد آمد.

در سده اول تاریخ اسلام تا مدتی فاتحان عرب روش زور و شمشیر را بکار نمی بردند زیرا قرآن شریف برای کسانی که کتاب مقدس دارند مسالمت را امر کرده بود، ولی بعد از آن ظلم و فشار باعث شد بعد از صد سال از غلبه اسلام جمعی کثیر از زرتشتیان ایران را ترک کرده و به سواحل خلیج فارس و دامنه های غربی هند و سپسس به گجرات مهاجرت کردند هندوها به آنها نام پارسی دینی ، اهل دیار پارس دادند و با آنها به مهربانی رفتار کردند و آنها را در دین خود آزاد گذاشتند.

گبرها

مسلمانان به زرتشتیان باقی مانده نام گبرها را دادند که ظاعرا به معنای کافر است و آنها در جور و جفا و سختی بسر می بردند مجبور بودند جامه زرد عسلی بپوشند تا با مسلمانان مخلوط نشوند مسلمانان اعمال و آداب آنها را ممنوع کردند ولی آنها به کیش خود وفادار ماندند و آتش مقدس ( آذر ) را در آتشکده های خود فروزان نگاه داشتند.

از جمله مراسم آنها چون فرزندان ذکور به سن معینی برشند پیراهن مقدس ( سدره) و ریسمان مقدسی ( کشتی ) بر کمر ایشان می بندند و آن بندی است که از سه تار ترکیب شده و آن همان رمز کردار نیک ، گفتار نیک ، پندار نیک است شماره ایشان در حدود 30 تا 40 هزار می باشد.

پارسیان هند

اما این دسته از رزتشتیان که در خوشی و آرامش می زیستند در اطراف بمبئی و با قیافه مشخص آریائی به سبک اروپایی لباس می پوشند و یا شلواری سفید و کلاهی از پارچه پشمین ( نمد) به رنگ تیره بر سر دارند و زنان به جامه اروپایی بلند و مثل زنان هندی ساری بر خود می پیچند و با چهره باز و بدون حجاب بیرون می آیند.

موبدان هم گاهی در سال دریا گردهم آمده بر طبق رسوم باستانی در برابر درخشش آفتاب رو به غروب معبود را پرستش می کنند . جامعه پارسیان هند به تحول و ثروت معروفند. و افکار روشنفکرانه و مترقی دارند و بهترین عنصر تجارت و کسب و کار هستند. مخصوصا در توسعه صنایع آن کشکور و بهترین هتلها و بزرگترین فروشگاهها و همچنین صنعت جدید هواپیمایی در قبضه ایشان است و ولی نبست به بیگانگان خارج از دین خود یک نوع برودت و پرهیز دارند.

به پیشوایان بزرگ خود دستور می گویند و غالبا ایشان جماعت تحصیلکرده هستند اما وظیفه افروختن آتش مقدس در آتشکه بر عهده جماعت خاصی است که آنها را موبد می گویند که همیشه به دقت رسوم دینی و آداب و تطهیر را رعایت کنند و باید قسمت عمده اوستا را از برداشته باشند.

قیاس در آتشکده

آتشکده غالبا اطاق کوچکی است در گوشه ای از خانه که مخصوص تقدیم عبادات و انجام مراسم می باشد در هند مراتب و درجات آتشکده ها متفاوت است. مقدس ترین آتش آن است که از شانزده آتش جداگانه ترکیب شده باشد که از جمله آداب طهارت آتش آن است.

چند عده هیزم از چوب صندل معطر تراشیده توده می کنند و بر افراز آتش بدون آنکه لمس کنند قاشقی فلزی نگاه می دارند که روزنی و کوچک میان آن است که در آن خرده ریز چوب صندل ریخته اند که آنگاه که توده چوبهای مقدس را مشتعل می سازند به قرائت و تلاوت دعاها و سرودها مشغول می شوند و این عمل را نود و یک بار تکرار می کنند. آتشدان در مرکز یک اطاق اندرونی است و پر از خاکستر و در آنجا یک چهارپایه سنگی قرار داده اند و به تناوب موبدان آن را با قطعات چوب صندل فروزان می کنند. همچنین در برابر آن افئبج ( عنصر ) از سرفه و عطسه هم اجتناب می کنند.

زرتشتیان در هر وقت روز بخواهند وارد آتشکده می شوند اول باید دست و روی خود را شسته و بعد کفشها را درآورده قسمتی از اوستا را همراه با ( کشتی ) که دور کمر می بندند تلاوت کنند و هر چه و نیازی با مقداری چوب صندل به موبد تقدیم می کنند و در برابر یک خاکستر مقدس از دست موبد می گیرند و آن را به نیت کسب فیض و برکت به صورت و چشم خود می مالند و به سوی آتش به تعظیم خم شده و نماز و دعا می خوانند.

مهمترین زیارت آتشکده روز عید نوروز است در بامدادان به آتشکده رفته نماز و دعا می خوانند و به دید و یازدید دوستان و آشنایان می روند جشن های آنها عبارت است از نیایش مهر ( میترا ) که در آن روز خدای آفتاب به پرستندگان راستی و مهربانی و باکی ضمیر و روشنایی دل اعطا می کند. جشن بزرگتر و مهمتر در فروردین است به نام خدایی که به ارواح گذشتگان نظر دارد.

این جشن مدت ده روز است و جشن دیگر هومنه است که حافظ جانوران نیک است.

آیین ها و مراسم سنتی زرتشتیان ایران

آداب و رسوم هر قوم و ملتی ، گنجینه پر ارزشی است از فرهنگ، هنر و اخلاق یا مرز و بوم که بر مرور زمان شکل یافته و پس از گذر از فراز و فرودهای گذشته و دور ، امروز به دست آن قوم رسیده است. این گنجینه چنانچه به درستی از نسلی به نسل دیگر نرسیده ، از بین خواهد رفت: با اینکه در برابر هجوم فرهنگهای بیگانه، دستخوش دگرگونی های جبران ناپذیری خواهد شد. دین و آئین زرتشت ، که برخاسته از درون فرهنگ دیرینه این قوم دیرمان است ، در شکل گیری سنت ها و آداب و رسوم ایرانی نقش برجسته ای داشته است.

از زمانی که آشور زرتشت ، پیامبر ایرانی ، ایرانیان را به یکتا پرستی فراخواند، پایه های اخلاق درست انسانی در آداب و رسوم سنت های مردم بنیان گذاشته شد. گرچه هم اکنون زرتشتیان ایران به غیر از استان یزد، اما زرتشتیان شهر و روستاهای یزد به دلیل شرایط ویژه جغرافیایی اقلیمی مهم بیشتری در نگاهداری آداب و رسوم نیکان خود و پاسداری از ارزشهای فرهنگی آن دارند. آنها هم اکنون در برخی از محله ها و بخش های شهرستان تفت و روستاهایی از اردکان و بیبد نیز زندگی می کنند. زرتشتیان ساکن در استان کرمان نیز که در حال حاضر بر حسب گروهی یا پراکنده در شهرهای آن استان زندگی می کنند. سهم بسزایی در نگهداری و پاسداری از آداب و رسوم سنتی و دینی در محل زندگی خود داشته اند. زرتشتیان ساکن در استان کرمان دارای آتشکده و مراکز آموزشی و فرهنگی دارند. در شهرهای بم ، سیرجان، بردسیر نیز زندگی می کنند و در برپا داشتن جشن ها و آداب و رسوم سنتی خود کوشا هستند.

بازنمایی آداب و رسوم سنتی زرتشتیان او را با گزارش چگونگی برگزاری جشن خجسته و با شکوه نوروز، که آغاز سال ایرانیان است شروع می کنیم و با توضیح مراسم سنتی در پایان سال ، پیش از نوروز سال دیگر، به پایان می بریم.

در گاه شماری زرتشتی ، هر سال خورشیدی 12 ماه دارد که هر ماه دارای 30 روز است و هر روز نام ویژه ای که به ترتیب عبارتند از : اورمزد1، همن2، اردیبهشت 3، شهریور4، سپندارمزد5، خورداد6، مرداد7، دی باذر8، آذر9، آبان10، خیر 11، ماه 12،      تیر 13، گوش 14، دی بهمر 15، مهر 16، شروش 17، رشن 18، فروردین 19، ورهرام 20، رام 21، باد 22، دی بدین 23،      دین 24، آرد 25، اشتاد 26، آسمان 27، زامیاد 28، ماستره سپند 29، انارام 30.

پس از پایان دوازده ماه ، پنج روز اضافی را به نامهای دیگر می آورند که اسامی بخش های پنجگانه گات ها، کتاب دینی زرتشت است . پنج روز آخر سال را پنجه و یا ماه گاتابیو می نامند . روزهای پنجه آخر سال عبارتند از : اهنود، اشتود، سنپتمد، وهوشخترو و وهشیتوایش ، روشن است که هر چهار سال یک بار یک روز اضافه می آید که آن را اورداد گویند.