٣۵ کیلومتر بعد از نایین ، به روستای زیبای نوگنبد می رسی که با اندک فاصله ای در شمال جاده قرار دارد . قلعه آجری و برج دیده بانی این روستا یادگار روزگاری است که جاده های کویری عرضه تاخت و تاز راهزنان بوده و مردم واحه ها و روستا ها بسیاری از روزها و شبها را در هول وولای هجوم آنان به سر می بردند. پس از نو گنبد ، احمد آباد است و سپس در حالی که جاده کیفیتی بهتر پیدا کرده و چند بانده شده است کم کم چشم انداز شهر اردکان ازمیان ماسه زارها پیدا می شود. اردکان به معنای مکان مقدس، برای صدها هزار پیروان آیین زرتشت در سراسر جهان همان جایگاهی را دارد که مکه برای مسلمانان و واتیکان برای کاتولیک ها . همه ساله در ایام برگزاری آیین های مذهبی زرتشتیان ، همچون سوم تا دهم تیرماه و ششم و هجدهم فروردین و یا دهم بهمن ماه زرتشتیان برای زیارت و ادای نذورات به زیارتگاه پیر سبز ( چک چکو ) می آیند که در 40 کیلومتری شرق اردکان قرار دارد. در خود شهر اردکان نیر شمار قابل توجهی از زرتشتیان به طور عمده در محله شریف آباد ساکن اند.

از اردکان به سمت جنوب ، بعد از 5 کیلومتر به میبد می رسی که معماری آن کهن ترین نمونه زنده شهرسازی ایرانی است و با عناصری همچون کهن دژ، شارستان ، بیروهه های و ... مشابه الگوی غالب معماری شهری در ایران است. با زنده ماندن هنر شهر سازی ایرانی در میبد ، گردشگر می تواند با سفر به این شهر ، پا به سده های گذشته ایران زمین بگذارد. نارین قلعه ( نارنج قلعه ) قدیمی ترین بنای شهر میبد با آثار و نشانه های متعدد خود قصه گوی هزاره ها است و مردم میبد برای آن احترامی خاص قایل اند. مسجد جامع میبد نیز بنایی با شکوه و خاطره انگیز است . چندین آتشکده نیر در این شهر هست که تماشای آنها می تواند برای گردشگر جالب باشد . از میبد با طی کردن 24 کیلومتر به یزد می رسی ، شهر باگیرها ، که هم در دوره باستان و هم پس از اسلام همواره به عنوان مکانی مقدس و پاک از احترامی ویژه برخوردار بوده است. یزد در ابتدا به روایتی یزدگرد بوده که به معنای شهر یزدان است و پس از اسلام لقب دارالعباده یافته است.

یکی از نام های باستانی یزد نیز ایساتیس بوده است . مسجد جامع کبیر یزد با مناره ها و کتیبه ها و کاشیکاری نفیس ، از باشکوه ترین مساجد ایرانی قرن هشتم و نهم هجری است. مسجد و تکیه امیر چخماق ، آب انبار شش بادگیر ، مجموعه باغ دولت آباد و آتشکده از دیگر دیدنی های آن به شمار می آیند. بادگیر باغ دولت آباد با 33 متر ارتفاع بلندترین بادگیر جهان است. معماری بومی شهر یزد با بادگیرهای مشهورش از نمونه های هوشمندی اسنان در سازگاری با طبیعت است .

بادگیر ، نوعی سیستم تهویه مطبوع در معماری سنتی کویری ، بدون استفاده از هر گونه منبع انرژی است و موجب می شود بین داخل خانه و هوای بیرون یک جریان مداوم وجود داشته باشد و طراحی اش به گونه ای است که در تابستان داخل خانه را خنک و در زمستان گرمت تر از دمای بیرون می کند. باگیر به عنوان سامانه ای سازگار با طبیعت و محیط زیست امروزه در معماری پست مدرن جهان نیر مطرح شده است و با استفاده از این شیوه می کوشند مصرف سوخت های فسیلی برای تهویه مطبوع ساختمان ها را به حداقل برسانند. آتشکده یزد از دیگر بناهای مورد توجه گردشگران است. آتش این آتشکده که از بیش از هزار و پانصد سال پیش توسط پریس داران ( نگهبانان آتش ) زرتشتی فروزان نگه داشته شده است یکی از دو آتش بسیار مقدس ( ورهرام ) برای زرتشتیان جهان است . آتش ورهرام دیگر ، در آتشکده کرمان فروزان است . بنا بر منابع مکتوب ، آتش کنونی آتشکده یزد تا پیش از سال 921 قمری در آتشکده ناهید پارس روشن بوده است. در آن زمان شعله ای از این آتش به روستای هفتادر ( کویر عقدا ، شمال غرب استان یزد ) برده شد و بعدها به آتشکده ترک آباد در اردکان منتقل شد و در سال 1295 شمسی به غار اشکفت یزدان که برای زرتشتیان مکانی مقدس است انتقال یافت و سرانجام در سال 1325 به شهر یزد آورده شده و پس از مدتی نگهداری در خانه دستور بزرگ شهر ، به گهنبارخانه و محل کنونی اش منتقل شد. مردان پریس دار در شبانه روز مراقب اند که این آتش مقدس هرگز خاموش نشود.

از یزد به سمت جنوب غرب می توان با کمتر از نیم ساعت اتومبیل سواری به تفت رفت. تفت ، نشسته بر دامان شیر کوه، ییلاقی است به کوچه باغ های زیبا که وهای معتدل آن هیچ شباهتی با اقلیم بیابان های بی کران پیرامون آن ندارد . تفت به معنای سبد میوه است و به خاطر باغ های میوه وسیع جنین نامی گرفته است . بومیان اصلی تفت زرتشتی هستند که هنوز هم جمعیت غالب در چند محله بزرگ شهر را تشکیل می دهند. خانقاه ، حسینیه شاه ولی ، محله سلطان آباد و قدمگاه اسلامیه خراشاه از دیگر دیدنی های این منطقه هستند . قله شیر کوه نیز با بیش از چهار هزار میتر ، بلندترین نقطه در دشت های پهناور مرکز ایران و از قله های محبوب کوه نوردان ایرانی است.

جاده ای که از یزد به تفت می رسد پس از گذر از گردنه های شیر کوه و بیابان پهناوری که در غرب آن است سر انجام به استان فارس ، همسایه جنوب غرب استان یزد می رسد. درنیمه این راه طولانی ، شهر ابرکوه ( ابرقو ) قرار دارد که از واحه های پایدار و توسعه یافته بیابان های جنوب غرب است . درخت سرو بلند این شهر با بیش از سه هزار سال عمر برای ساکنان آن بسیار مقدس و عزیز است.

از یزد می توان هم از جاده بافق به کرمان رفت و هم از جاده مهریز.